Ishlaydigan oylik byudjetni qanday tuzish kerak

Yaxshi byudjet ideal emas, amalda bajariladigan boʻladi. U daromad qachon tushishi va toʻlov qachon chiqishini ham koʻrsatadi. Bu yerda byudjetni haqiqiy maʼlumotlar asosida noldan tuzish bayon etilgan; reja buzilmasligi uchun nima qilish kerakligi “Byudjetga amal qilish: moslashuvchanlik va qisqa tekshiruvlar” maqolasida.

Sof ish haqi, barqaror qoʻshimcha daromad va boshqa muntazam tushumni yozing. Soʻng xarajatlarni uch guruhga ajrating: qatʼiy, oʻzgaruvchan va davriy. Yillik sugʻurta yoki maktab xarajatini oylik ulushga boʻling.

Avval uy-joy, oziq-ovqat, transport, dori va majburiy qarz toʻlovini ajrating. Keyin jamgʻarma va ixtiyoriy xarajatni belgilang. Agar yakun manfiy chiqsa, avval uy-joy, oziq-ovqat va sogʻliq xarajatlarini himoya qiling, shartnoma boʻyicha toʻlovlar yuzasidan esa toʻlovni oʻtkazib yuborishdan oldin kreditor bilan oqibat va mavjud variantlarni aniqlang. Soʻng kamroq muhim toifalarni qisqartiring. 50/30/20 kabi usullar faqat boshlangʻich andoza va Oʻzbekistondagi oila uchun majburiy meʼyor emas; daromad va oilaviy vaziyatga mos kelmasa, foizlarni oʻzgartiring.

Oy yakunida pul yetishi, oy oʻrtasidagi toʻlovga yetishini kafolatlamaydi. Maosh sanasi va har bir toʻlov muddatini taqvimga kiriting. Avtomatik toʻlov yoqilsa, hisobda zaxira qoldiring.

Haftada qisqa tekshiruv, oy oxirida esa reja va amaliy xarajatni solishtiring. Bir toifa oshsa, qaysi toifadan qoplanishini yozing. Rejadan tashqari xarajat chiqsa, oʻzingizni ayblamang: u bir martalik boʻlganmi yoki yangi toifa kerakmi, aniqlang. Byudjetni “buzildi” deb tashlab qoʻymang.

• Sof va barqaror daromadni hisoblang.
• Davriy xarajatni oylik ulushga ajrating.
• Toʻlov sanalarini daromad sanasi bilan moslang.
• Byudjetni har oy amaliy raqamlar bilan tuzating.

Kelgusi oy uchun barcha tushum va majburiy toʻlov sanalarini bitta taqvimga kiriting.