Kredit boʻyicha moliyaviy maslahatchini qanday tanlash kerak

Moliyaviy maslahatning maqsadi qarz oluvchini ayblash emas, vaziyatni raqamlar va shartnomalar orqali tushunishga yordam berishdir. Foydali maslahat aniq byudjet, ustuvor qadamlar va tekshiriladigan natija beradi; u skoring bali oshishini kafolatlash yoki qarzni birdan yoʻq qilish vaʼdasini bermaydi.

Maslahatchi bilan odatda daromad, majburiy xarajat, barcha qarzlar, toʻlov sanalari va favqulodda xarajatlar koʻrib chiqiladi. Maqsad oylik daromaddan qancha mablagʻ qolishini va qaysi majburiyat eng katta xavf tugʻdirayotganini aniqlashdir.

Kredit hisoboti ham tekshirilishi mumkin. Xato boʻlsa, rasmiy nizolash uchun hujjatlar tayyorlanadi. Maʼlumot toʻgʻri boʻlsa, keyingi toʻlovlarni barqarorlashtirish rejalashtiriladi.

Ayrim xizmatlar bir nechta qarz boʻyicha bitta toʻlov rejasi taklif qilishi yoki kreditorlar bilan yangi shartlarni muhokama qilishi mumkin. Bu qarzning oʻzi yoʻqoladi degani emas.

Rejaga rozi boʻlishdan oldin quyidagilarni hisoblang:

• yangi oylik va jami toʻlov;
• xizmat haqi va komissiyalar;
• muddat qancha uzayishi;
• foiz yoki penya haqiqatan kamayadimi;
• bir toʻlov oʻtmasa nima boʻladi;
• kredit hisobotida qanday aks etishi mumkin;
• pul kreditorlarga qachon oʻtkaziladi.

Kreditor imzolagan rasmiy kelishuv boʻlmasa, maslahatchining ogʻzaki vaʼdasi shartlarni oʻzgartirmaydi.

Xizmat narxni oldindan ochiq aytadi, maxfiylik siyosatini beradi va savollarga yozma javob qaytaradi. U sizni yangi kredit olishga majburlamaydi, pulni yashirin hisobga yuborishni soʻramaydi va “tezkor tozalash” vaʼdasini bermaydi.

Chet eldagi qarzni boshqarish rejalari baʼzan toʻlovlarni vositachi orqali birlashtiradi. Bunday sxemalarning Oʻzbekistonda mavjudligi, huquqiy maqomi va oqibatlari tasdiqlanmagan. Shartnoma va vakolatni tekshirmasdan uchinchi shaxsga pul oʻtkazmang.

• haqiqiy, toʻgʻri kechikishlarni oʻchirib berish kafolati;
• skoring bali aniq oshishi vaʼdasi;
• bank paroli yoki kodini talab qilish;
• yashirin komissiya;
• umumiy xarajatni solishtirmasdan yangi kredit sotish;
• kreditor bilan oʻzingiz gaplashishni taqiqlash.

Shartnomalar, toʻlov jadvallari, kredit hisoboti va byudjetni oling. Nusxalarda ortiqcha shaxsiy maʼlumotlarni yoping. Narx, maxfiylik va tomonlarning javobgarligi haqida savollaringizni yozib qoʻying.

• Maslahatning vazifasi tushunarli va bajariladigan reja tuzish.
• Qarzni boshqarish rejasi qarzni bekor qilmaydi.
• Barcha xarajat va pul oʻtkazish tartibini tekshiring.
• Shart oʻzgarishi kreditorning rasmiy tasdigʻini talab qiladi.
• Shaxsiy maʼlumotlar faqat zarur hajmda beriladi.

Maslahatdan oldin barcha qarzlar boʻyicha qoldiq, stavka, oylik toʻlov va kechikish holatini bitta jadvalga tayyorlang. Xizmat uchun toʻlashdan oldin yozma shartlarni soʻrang va ijrochining yuridik shaxsini tekshiring.