Qarz boʻyicha maslahat xizmatini qanday tanlash kerak

Qarzlar koʻpayib, qaysi toʻlovdan boshlash tushunarsiz boʻlsa, mustaqil moliyaviy maslahat foydali boʻlishi mumkin. Xorijdagi kredit maslahat tashkilotlarini Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatuvchi yoki vakolatli mahalliy tashkilot deb qabul qilmang; har qanday maslahatchini alohida tekshiring.

Yaxshi mutaxassis daromad, majburiy xarajat, qarz qoldigʻi va toʻlov sanalarini bir joyga jamlashga yordam beradi. U byudjet variantlarini tushuntirishi, ustuvor toʻlovlarni ajratishi, kreditor bilan suhbatga tayyorlanishda koʻmak berishi va barqarorlashgandan keyin zaxira yaratish rejasini tuzishga yordam berishi mumkin. Maslahatchi qarzni bekor qilmaydi.

Maslahatchi kredit hisobotini birga koʻrib, xato yozuv bilan toʻgʻri salbiy yozuvni farqlashga ham yordam berishi ehtimol. Lekin u rasmiy byuro yozuvini oʻzi oʻzgartira olmaydi va kredit tasdiqlanishini kafolatlay olmaydi. Oʻzbekistonda maslahatchilarni xorijdagidek sertifikatlash tizimi borligi tasdiqlanmagan.

Uchrashuvdan oldin quyidagilarni soʻrang:

• tashkilotning rasmiy nomi va vakolati nima;
• maslahat uchun qancha va qachon haq olinadi;
• maslahatchi kreditor yoki boshqa xizmatdan haq oladimi;
• xizmat sizning nomingizdan toʻlov qilsa, pul qanday himoyalanadi;
• shaxsiy va kredit maʼlumoti kimga uzatiladi;
• shartnomani bekor qilish tartibi qanday;
• tavsiya bajarilsa, jami qarz va xarajat qanday oʻzgaradi.

“Qarzni darhol yoʻq qilamiz”, “toʻgʻri salbiy yozuvlarni kafolatli oʻchiramiz”, “balni kafolatli oshiramiz” yoki “kreditni tasdiqlatamiz” kabi vaʼdalar hamda oldindan katta haq talab qilish xavf belgisidir.

Hujjatlarning asl nusxasini, bank parollarini va tasdiqlash kodlarini hech kimga bermang. Qaytarish rejasi shartnomalarni hisobga olishi va oilani asosiy ehtiyojlar uchun mablagʻsiz qoldirmasligi kerak.

Daromad dalili, bir oylik xarajatlar, kredit shartnomalari, toʻlov jadvallari, qarz qoldiqlari va kredit hisobotini tayyorlang. Hujjatni himoyasiz messenjerga yubormang; maʼlumotni saqlash va oʻchirish tartibini aniqlang.

• Maslahat qaror qabul qilishga yordam beradi, lekin shartnomani oʻzi oʻzgartirmaydi.
• Xorijdagi maslahat tashkiloti mahalliy xizmat emas.
• Maslahatchi reja tuzadi, qarzni sehrli tarzda oʻchirmaydi.
• Xizmat narxi va ehtimoliy manfaatlar toʻqnashuvini oldindan soʻrang.
• Maxfiy moliyaviy maʼlumotni ehtiyot qiling.

Maslahat xizmatiga murojaat qilishdan oldin yuqoridagi yetti savolni yuboring va javoblarni yozma saqlang. Qarzlar roʻyxati, toʻlov jadvali, daromad va majburiy xarajatlarni tayyorlang, kirish kodlarini hech kimga bermang. Barqarorlashgandan keyin zaxira yaratish bosqichini rejaga qoʻshing.