Biznes egasi bilishi kerak boʻlgan 8 moliyaviy atama

Hisobdagi pul koʻpaygani biznes foyda qilganini anglatmaydi. Toʻgʻri atamalar pul qayerdan kelgani va qayerga ketganini ajratadi. Kichik biznesni ham faqat kartadagi qoldiq bilan emas, raqamlar bilan tasvirlash foydali.

1. Tushum: mahsulot yoki xizmat sotishdan kelgan jami pul.
2. Daromad: sotuv va boshqa manbalardan olingan tushumlar majmui; hisob tartibiga qarab taʼrif farq qilishi mumkin.
3. Xarajat: biznes faoliyati uchun sarflangan pul yoki resurs.
4. Foyda: daromaddan tegishli xarajatlar ayirilgandan keyingi natija.
5. Tannarx: mahsulot yoki xizmatni yaratish bilan bevosita bogʻliq xarajat.
6. Marja: sotuv narxi bilan maʼlum xarajat oʻrtasidagi farq yoki uning foizdagi ifodasi. Qaysi marjani hisoblayotganingizni doim aniqlashtiring.
7. Zararsizlik nuqtasi: tushum umumiy xarajatni qoplaydigan savdo hajmi.
8. Pul oqimi: maʼlum davrdagi haqiqiy pul kirimi va chiqimi.

Agar oyda 30 million soʻm tushum olinib, tovar, ijara, yetkazib berish va mehnat haqi 24 million soʻm turgan boʻlsa, soliq va boshqa tuzatishlardan oldingi taxminiy foyda 6 million soʻm boʻladi. Egasining shaxsiy oʻtkazmalarini savdo tushumi bilan aralashtirmang.

Uskuna kabi uzoq ishlatiladigan aktiv xarajati hisobda bir necha davrga taqsimlanishi mumkin. Bu soliq va buxgalteriya qoidalariga bogʻliq; oddiy naqd toʻlov bilan bir xil emas.

Hisoblangan foyda hisobda pul borligini kafolatlamaydi: mijoz keyinroq toʻlashi mumkin, taʼminotchiga esa bugun toʻlash kerak. Foydali biznes ham mijoz kech toʻlasa pul yetishmovchiligiga uchrashi mumkin. Shuning uchun foyda hisoboti bilan pul kirimi va chiqimi taqvimini alohida yuriting.

Bir xil davrlarni solishtiring va oʻzgarish sababini aniqlang. Tannarx sotuvdan ham tezroq oshsa, savdo oʻssa ham holat yomonlashishi mumkin. Amortizatsiya, soliq va hisob qoidalari faoliyat shakliga qarab buxgalter tushuntirishini talab qiladi.

• Tushumni foyda deb hisoblamang.
• Tannarx va boshqa xarajatni ajrating.
• Zararsizlik savdo hajmini hisoblang.
• Foyda va pul oqimini alohida kuzating.
• Biznes pulini shaxsiy byudjetdan ajrating va koʻrsatkichlarni bir xil usulda solishtiring.
• Soliq hisobi faoliyat shakliga bogʻliq.

Oxirgi uch oy uchun tushum, oʻzgaruvchan va doimiy xarajatlar jadvalini tuzing, oxirgi oy tushumi, xarajati, foydasi va sof pul oqimini esa toʻrt qatorda alohida hisoblang.