Ta'lim markazi
Moliyaviy bilimlar kutubxonasi
Kreditlar, byudjet, jamg'arma va firibgarlikdan himoya haqida amaliy materiallar. Barcha maqolalar rus va o'zbek tillarida mavjud.
Barcha materiallar
Kredit tarixi, qarzlar, jamg'arma va pul xavfsizligi haqida maqolalar.
Maqolalar: 8
Markaziy bank nomidan yuborilgan soxta antivirusni qanday aniqlash mumkin
Firibgarlar Markaziy bank yoki boshqa ishonchli tashkilot nomidan soxta virus ogohlantirishi yuborishi mumkin. Oynadagi tugmani bosmaslik, qurilmani tarmoqdan uzish va hisoblarni ishonchli qurilmadan himoyalash zararni cheklashga yordam berishi mumkin.
Shaxsiy maʼlumotlarni oʻzlashtirishni aniqlash va toʻxtatish
Firibgar shaxsiy yoki moliyaviy maʼlumotingizdan sizning nomingizda hisob ochish yoki pul olish uchun foydalanishi mumkin. Begona operatsiya yoki kreditni erta aniqlash, hisoblarga ruxsatsiz kirishni toʻxtatish va dalillarni saqlash zararni cheklashi mumkin.
Keng tarqalgan firibgarlik usullari va ularning belgilari
Firibgarlar bank, davlat idorasi, texnik yordam yoki sotuvchi nomidan ishonch uygʻotishga harakat qiladi. Shoshiltirish, maxfiy kod soʻrash va oldindan pul talab qilish suhbatni toʻxtatib, maʼlumotni mustaqil tekshirish uchun sababdir.
Chipli bank kartasi qanday himoya qiladi
Karta chipi terminaldagi har bir operatsiya uchun oʻzgaruvchan himoya maʼlumotini yaratib, magnit tasma maʼlumotlarini nusxalash xavfini kamaytiradi. Biroq chip soxta xabar yoki sayt orqali maʼlumotni qoʻlga kiritishdan, maxfiy kodni berishdan yoki soxta internet-doʻkondagi toʻlovdan himoya qilmaydi.
Internet va mobil qurilmada xavfsizlik uchun 10 qoida
Kuchli parolning oʻzi yetarli emas: havola, ilova, qurilma va ulashiladigan maʼlumotni ham nazorat qilish kerak. Quyidagi oʻnta odat bank hisobi va shaxsiy maʼlumotga ruxsatsiz kirish xavfini kamaytiradi.
Karta maʼlumotlaridan qaysilarini sir saqlash kerak
PIN, CVV/CVC, ilova paroli va bir martalik tasdiqlash kodi hisobdagi mablagʻni himoya qiluvchi maxfiy maʼlumotlardir. Pul qabul qilish uchun ham faqat zarur rekvizitni ishonchli kanal orqali, kimga yuborayotganingizni tekshirgach ulashish kerak.
“Oson daromad” va “kafolatlangan foyda” firibgarligini qanday tanish mumkin
Manbasi tushuntirilmagan katta foyda vaʼdasi, oldindan toʻlov va yangi odamlarni jalb qilish talabi firibgarlikning keng tarqalgan belgilaridir. Pul berishdan oldin daromad manbasi, tashkilot vakolati va yoʻqotish xavfini mustaqil tekshirish kerak.
Bank yoki tergovchi nomidan qilingan soxta qoʻngʻiroqni qanday aniqlash mumkin
Firibgar bank xodimi yoki tergovchi nomidan qoʻrqitib yoki shoshiltirib, kod, karta maʼlumoti yoxud tezda pul talab qilishi mumkin. Suhbatni tugatish va tashkilotni mustaqil topilgan rasmiy kanal orqali tekshirish xavfsizroq javobdir.